Thử tài của bạn
Tuổi 20 và những bài toán về chi phí cơ hội

11/4/2010, 1:13:58 PM

V6 - Trong cuộc sống, tôi biết mình có nhiều cơ hội để lựa chọn, để phấn đấu, để đóng góp. Và tuổi hai mươi, tôi phải tự giải những bài toán mà tôi gọi đó là những bài toán về chi phí cơ hội.
 
Tuổi hai mươi dưới góc nhìn của một sinh viên kinh tế

     Tôi  – hai mươi hai tuổi,

     Tôi  – Một sinh viên thuộc khối ngành kinh tế…

Tuổi hai mươi, cái tuổi mà người ta gọi chung cho những người có tuổi bắt đầu bằng con số hai. Cái tuổi tràn đầy sức sống, cái tuổi được coi là đẹp nhất của cuộc đời của mỗi con người.

Lứa tuổi đã trở thành đề tài sáng tác của biết bao lĩnh vực nghệ thuật từ thơ ca, hội hoạ, nhiếp ảnh cho tới điện ảnh… Nhạc sỹ Nguyễn Văn Hiên đã viết: “Tuổi hai mươi đẹp sao ước mơ xanh”, tuổi hai mươi với bao khát vọng to lớn, bao lí tưởng vĩ đại và lớn lao tưởng như muốn “dời non, lấp bể”. Hay nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước cũng có viết:

     Trong bốn ngàn lớp người giống ta lứa tuổi 
Họ đã sống và chết 
Giản dị và bình tâm 
Không ai nhớ mặt đặt tên 
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

Tôi tin chắc, họ ở đây là những người trẻ tuổi, những người tóc vẫn còn xanh và tuổi vẫn còn xuân. Trải dài suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, những người hai mươi tuổi đã cũng nhau góp phần nhen lên và thổi bùng cháy một ngọn lửa -  ngọn lửa tuổi hai mươi.

Trở  về với không gian và thời gian hiện tại chúng ta đang sống. Tôi hai mươi, cái tuổi không còn bồng bột hay mơ mộng như tuổi 18, 19 nhưng cũng chưa thực sự gọi là chín chắn hay từng trải. Và quan trọng hơn là tôi đang sống trong một xã hội đang phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế. Theo như tôi nhận thấy, những người hai mươi tuổi đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển và hội nhập của đất nước, họ đã đóng góp một tỷ lệ không nhỏ vào GDP của toàn xã hội, họ đã bắt đầu gây nên những tiếng vang trong cuộc sống và đã tạo nên một thế hệ mới mà người ta vẫn gọi là thế hệ 8x, họ đã, đang từng bước khẳng định được vi thế của mình và sức trẻ của tuổi hai mươi, nối tiếp và phát huy truyền thống của biết bao thế hệ trước.

Trong cuộc sống, tôi biết mình có nhiều cơ hội để lựa chọn, để phấn đấu, để đóng góp. Và tuổi hai mươi, tôi phải tự giải những bài toán mà tôi gọi đó là những bài toán về chi phí cơ hội.

Trong kinh tế học có một khái niệm là chi phí cơ hội là những lợi ích mất đi khi chọn phương án này mà không chọn phương án khác. Tôi nghĩ khi bạn còn trẻ, bạn đang trong lứa tuổi hai mươi, chúng ta sẽ phải đứng trước những ngã rẽ của cuộc đời, những lựa chọn mà chỉ có chúng ta mới là người có thể đưa ra quyết định. Khi bạn đã phấn đấu, đã nỗ lực không ngừng, đã học tập, rèn luyện và trau dồi bản thân thì bạn lại càng có nhiều cơ hội để lựa chọn. Đó là những cột mốc, những dấu ấn trong cuộc đời của bạn.

Tôi cũng đã từng có những đêm thao thức, trằn trọc và nghĩ suy cho những lựa chọn cho mình. Mỗi lần ra quyết định là khi ấy bạn phải tính toán để giải bài toán chi phí cơ hội, phải tính toán để lựa chọn được phương án tối ưu. Dù biết, lựa chọn nào cũng mang tính cực cả và đôi khi bạn muốn làm tất cả. Ví như, khi là sinh viên, nghỉ hè bạn sẽ đi mùa hè xanh hay về nhà phụ giúp gia đình, hay ở lại thành phố tranh thủ làm thêm và học Anh văn. Khi học tập bạn sẽ chọn con đường học tập thật “bác học” mày mò trên thư viện, với sách vở, hay sẽ tham gia các hoạt động Đoàn – Hội, các phong trào xã hội, hay sẽ tiến hành đi vào thực tế để có những kỹ năng, những vốn sống, những trải nghiệm. Mùa thi đến, bạn sẽ chọn học hành nghiêm chỉnh hay đi chơi cũng với bạn bè rồi sau đó lựa tìm phương án đối phó. Tốt nghiệp đại học, bạn sẽ phải lựa chọn sẽ học tiếp hay đi làm. Khi đi làm bạn sẽ chọn về quê để xây dựng quê hương, gần với gia đình hay ở lại thành phố với thật nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách. Khi đi làm bạn sẽ chọn một công ty nước ngoài với môi trường làm việc quốc tế, hay làm tại một công ty Việt Nam… Rất rất nhiều những lựa chọn, những ngã rẽ mà bạn phải chọn, có thể mỗi lựa chọn sẽ đưa bạn đến những đích khác nhau hay đó là những con đường vòng cùng dẫn về một “địa điểm” nào đó trong tương lai. Tôi vẫn hay suy nghĩ lạc quan rằng, khi bạn còn có cơ hội để lựa chọn, khi ấy bạn vẫn đang là người chủ động, và cơ hội ấy chỉ đến với những ai biết cố gắng, phấn đấu không ngừng mà thôi.

Mỗi người sẽ có những yếu tố tác động, chi phối khác nhau. Do đó, mỗi người trong chúng ta sẽ có những đáp án cho bài toán chi phí cơ hội của mình khác nhau. Có thể trong cùng một tình huống nhưng bạn sẽ lựa chọn khác tôi. Có thể trong một lúc nào đó, bạn lựa chọn một phương án chưa phải tối ưu, và bắt buộc bạn phải lựa chọn lại. Bạn cũng đừng buồn và đừng trách mình. Bởi lẽ, hãy lạc quan rằng, bạn vẫn còn cơ hội để lựa chọn. Nhưng hãy nhớ rằng, tuổi hai mươi không dài đâu bạn nhé! Hãy mạnh dạn và phải biết tận dụng quãng thời gian đẹp đẽ và ý nghĩa này. Mỗi quyết định do bạn lựa chọn thì bạn chính là người chịu trách nhiệm về nó.

Lý  thuyết mắt xích
 
Cuộc sống là một chuỗi mắt xích mà mỗi chúng ta đều phải vượt qua (Ảnh: nguồn Internet)

Trong việc giải bài toán về chi phí cơ hội này, sẽ không có một công thức hay lời giải cụ thể. Mà đứng trên quan điểm cá nhân của tôi, tôi có một lý thuyết do tự mình đưa ra đó là lý thuyết mắt xích. Tuổi hai mươi, bạn phải xác định được rõ ràng mục đích của cuộc sống và con đường đi của bạn. Đừng đặt ra mục tiêu quá xa vời với những ước mơ bay cao tới tận cung trăng, hay thăng hoa thả hồn theo sông nước về với biển cả. Mỗi ngày qua đi, là một ngày của quãng đời tuổi hai mươi ngắn lại. Ngày hôm nay của bạn phải tốt hơn ngày hôm qua và sẽ không bằng được ngày mai thì bạn mới có thể theo kịp sự phát triển và xu hướng của thời đại. Ở mỗi ngày, mỗi công việc, dù là nhỏ nhất, dù là cuộc sống thường nhật, hay công việc, học tập, dù là việc cá nhân hay công việc tập thể, bạn hãy đặt ra mục tiêu làm thật tốt trong điều kiện có thể. Bạn hãy hình dung, như một dây chuyền mà mỗi mắt xích đều đã được làm thật tốt, đều được chăm chút với tất cả trách nhiệm, niềm tin và sức trẻ, thì kết quả sẽ ra sao?

Hãy cứ đi đi rồi sẽ  tới…

Mỗi người sẽ có cho mình con đường đi riêng với những cơ hội riêng. Nhưng tôi và bạn đều có một điểm chung đó là tuổi hai mươi. Tôi chỉ mới đi được những bậc thang đầu tiên của lứa tuổi này. Nhưng tôi biết, quãng thời gian không dài. Nhưng đó sẽ là quãng đời trẻ nhất, đẹp nhất và ý nghĩa nhất. Trên hành trình ấy sẽ có những ngã rẽ sẽ dẫn bạn đến những con đường khác ở phía trước, đó là những dấu ấn, những cột mốc mà sau này khi nhìn lại bạn sẽ mỉm cười vì những lần đắn đo suy nghĩ để quyết định rẽ về hướng nào. Hãy cứ đi đi, hãy cứ mạnh dạn bước đi bằng chính đôi chân của bạn, đi với hành trang là tuổi trẻ, là niềm tin, là niềm tự hào, là khát vọng, là lý tưởng, là tri thức, là nghị lực, là bản lĩnh,… và bạn sẽ tới…

Hãy sống thật xứng đáng với tuổi hai mươi chứ  đừng tồn tại với tuổi hai mươi bạn nhé! 

Bài dự thi: Dấu ấn tuổi 20

Tác giả: Nguyễn Tuấn Dương

Ngày sinh: 10/01/1988

Sinh viên trường: Đại học Ngoại thương Tp. HCM

Địa chỉ: 24/12F CC Thanh Đa, P. 27, Quận. Bình Thạnh, Tp. HCM

Email: tuanduongftu@gmail.com/tuanduongftu@yahoo.com

Nguyễn Tuấn Dương